ΑΚΑΘΙΣΤΟΣ ΥΜΝΟΣ…«Τη υπερμάχω στρατηγώ τα νικητήρια». «Χαίρε νύμφη ανύμφευτε».

ΠΑΝΑΓΙΑΑυτά τα γλυκά λόγια θα ακούσομε την Α΄ Παρασκευή της Μ. Τεσσαρακοστής. Ο Ακάθιστος ύμνος είναι ύμνος ευχαριστήριος και εγκώμιο στο πρόσωπο της Παναγίας, για το μεγάλο θαύμα, που έγινε στην Κωνσταντινούπολη το 626 μ.Χ. Οι Πέρσες και οι ΄Αβαροι πολιορκούσαν την Κωνσταντινούπολη, η οποία είχε περιέλθει σε τραγική κατάσταση. Ο Πατριάρχης Σέργιος κρατώντας στα χέρια του την εικόνα της Παναγίας, μαζί με τον φρούραρχο Βώνο, ενθάρρυναν τα πλήθη και τους μαχητές. Όλοι είχαν εναποθέσει τις ελπίδες τους στην Παναγία. Ξαφνικά ένας φοβερός ανεμοστρόβιλος σηκώθηκε και βούλιαξε τα πλοία των εχθρών, οι οποίοι αναγκάστηκαν να φύγουν άπρακτοι.

Η Βασιλεύουσα εσώθη, η νίκη απεδόθη στην Παναγία, κλήρος και λαός, προεξάρχοντος του Πατριάρχη Σεργίου κατευθύνθηκαν στον ναό, της Παναγίας των Βλαχερνών, όπου όρθιοι (γι΄αυτό ονομάστηκε ο ύμνος Ακάθιστος), όλη την νύχτα έψαλλαν την ευχαριστήρια αυτή ακολουθία στην Υπέρμαχο στρατηγό. Ίσως το προοίμιον αυτό (Τη υπέρμάχω  στρατηγώ) συνετέθη εκείνη την νύχτα. (Εδώ αναφέρεται το ιστορικό μέρος του Ύμνου).

Ο Ακάθιστος Ύμνος είναι ένα από τα σημαντικότερα υμνογραφικά κείμενα της βυζαντινής περιόδου και από ποιητικής και μελωδικής πλευράς, θεωρείται ένας από τους ωραιότερους ύμνους της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Συνδέει την λατρευτική ζωή με την εθνική πορεία του Ελληνισμού. Παρουσιάζει την βαθιά πίστη των προγόνων μας στον Θεό και στην πατρίδα. .

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΥΜΝΟΥ

Ο Ύμνος ψάλλεται τις πέντε πρώτες εβδομάδας της Μ. Τεσσαρακοστής, κάθε Παρασκευή. Ο Ύμνος έχει 24 οίκους (στροφές). Τις τέσσερες πρώτες Παρασκευές ψάλλονται, κάθε φορά 6 Οίκοι και την τελευταία Παρασκευή της πέμπτης εβδομάδας ψάλλονται και οι 24 οίκοι. Ό Ύμνος είναι μελοποιημένος, λέγεται κοντάκιο. Οι οίκοι αρχίζουν με την σειρά, από τα 24 γράμματα της αλφαβήτου.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ Α΄ ΣΤΑΣΗΣ

Ο Ακάθιστος Ύμνος είναι ιδιαίτερα μεγάλος σε έκταση και πλούσιος σε θεολογικά νοήματα. Η α΄ στάση των Χαιρετισμών αποτελείται από τους οίκους εκείνους, που αρχίζουν από το γράμμα Α μέχρι το Ζ. Σε αυτούς τους Οίκους προβάλλεται και υμνείται η άσπιλος σύλληψη της Παναγίας Μητέρας, το γεγονός, που γιορτάζομε στη μεγάλη Θεομητορική εορτή του Ευαγγελισμού στις 25 Μαρτίου. Ο οίκος αρχίζει «Άγγελος πρωτοστάτης ουρανόθεν επέμφθη ειπείν τη Θεοτόκω το Χαίρε» Ο Αρχάγγελος Γαβριήλ φέρνει το θεϊκό μήνυμα, ότι η Θεοτόκος θα γίνει Μητέρα του Υιού του Θεού. Η Παναγία απορεί με την παράδοξο σύλληψη, αλλά ο Γαβριήλ αισθανόμενος ότι ο Υιός του Θεού παίρνει σώμα στα άσπιλα σπλάχνα Της, της απευθύνει το «Χαίρε».

Με τους πρώτους χαιρετιστήριους στίχους ο ποιητής εξαίρει την σημασία της Θεοτόκου σε σχέση με την λατρεία και την πίστη. Η Παναγία έγινε η κλίμακα, από την οποία κατέβηκε ο Θεός στη γη, για να αποδεσμεύσει τον άνθρωπο από τις συνέπειες της φθοράς και του θανάτου. «Ταις πρεσβείαις της Θεοτόκου, Σώτερ, σώσον ημάς», ψάλλομε κάθε Κυριακή στον Όρθρο. (Στα επόμενα φύλλα θα αναλύσομε την δομή Ύμνου). Η Παναγία Μητέρα μας, ας μας διαφυλάττει από κάθε κίνδυνο και να μας χαρίζει υγεία και φώτιση.

Μαρία Τσακανίκα

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *