ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΣΤΑ ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ ΤΗΣ ΠΑΣΧΑΛΙΝΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ

 

ΚΑΤΣΗΣ3«Από το παραδοσιακό πασχαλινό τσουρέκι, στις Κερκυραικές φογάτσες και κολομπίνες, ως την Colomba Pasquale της γειτονικής Ιταλίας»

Συνέχεια από προηγούμενη δημοσίευση

Σ΄ένα λοιπόν νησί της Επτανήσου, την πανέμορφη Κέρκυρα, λίγο πριν το Πάσχα τα καντούνια της εκτός απ΄τη μυρωδιά των πανέμορφων πασχαλιών που ανθίζουν παντού, πλημμυρίζουν και από μία άλλη μοναδική μυρωδιά. Αυτή των φογατσών και των κολομπίνων, που ετοιμάζονται πυρετωδώς στους φούρνους και τα ζαχαροπλαστεία του νησιού. Για όσους δεν γνωρίζουν η φογάτσα είναι ένα είδος τσουρεκιού βενετσιάνικης προέλευσης το οποίο παρασκευάζεται στην Κέρκυρα, κυρίως κατά την περίοδο της Πασχαλιάς. Αυτό το παραδοσιακό τσουρέκι, όπως το μαρτυρά και η λέξη, είναι γεμάτο επιρροές από την παρουσία των Ενετών στο νησί. Δύο κουλτούρες συναντιώνται επί πάρα πολλά χρόνια και προσφέρουν το ωραιότερο και ιδιαίτερο αυτό τσουρέκι.

Για την  παρασκευή της φογάτσας απαιτούνται όλα σχεδόν τα υλικά ενός απλού τσουρεκιού (αυγά, γάλα, ζάχαρη, βούτυρο, αλέυρι, μαγιά, βανίλια, ξύσμα πορτοκαλιού). Η διαφορά έγκειται στο γεγονός, ότι προστίθεται το παραδοσιακό Κερκυραικό λικέρ κουμ κουάτ με κομματάκια από γλυκό του κουταλιού κουμ κουάτ. Η φογάτσα χαρακτηρίζεται  ως το Πασχαλινό ψωμί της Κέρκυρας και είναι δάνειο μιας εκλεπτυσμένης  βενετσιάνικης συνταγής. Το σχήμα της είναι συνήθως στρογγυλό και μοιάζει με μεγάλο καρβέλι ψωμί.

Αξίζει ν’ αναφερθεί ότι ακόμη και σήμερα στην περιοχή του Veneto της Ιταλίας το ιταλικό Πασχαλινό τσουρέκι το ονομάζουν fugassa ή  fugazza.

Μία παραλλαγή τςη φογάτσας είναι οι «Κολομπίνες» επίσης “απομεινάρι” της Ενετοκρατίας. Φτιάχνονται με τη ζύμη της φογάτσας και πέρνουν το όνομα από την ιταλική λέξη colomba, που σημαίνει περιστέρι και αυτό γιατί το σχήμα τους θυμίζει περιστέρι. Λέγεται κατά τη λαογραφική παράδοση ότι συμβολίζει το Άγιο Πνέυμα. Σήμερα λοιπόν στα ζαχαροπλαστεία και αρτοποιεία της Κέρκυρας βρίσκουμε «κολομπίνες» και σε σχήμα πλεξούδας. Δύο πλεξίδες πλέκονται, ένα κόκκινο αυγό τοποθετείται σαν μάτι και πολύχρωμα φτερά διακοσμούν αυτό το πρωτότυπο γλύκυσμα, που συνεχίζει να ενθουσιάζει μικρούς και μεγάλους.,

Και από την πανέμορφη Κέρκυρα στη γειτονική μας Ιταλία.

Τυπικό  Πασχαλινό γλυκό η Κολόμπα. Η Colomba Pasquale (πασχαλινό περιστέρι) είναι το ανάλογο του Ελληνικού τσουρεκιού. Ανάγεται στις αρχές του 19ου αιώνα στο νομό της Λομβαρδία (Lombardia) με πρωτεύουσα το Μιλάνο. Στο ζαχαροπλαστείο Motta για πρώτη φορά έφτιαξαν ένα τσουρέκι που είχε σχήμα περιστεριού (Colomba). Αυτό συμβολίζε την ειρήνη σε όλον τον κόσμο και την ευχή για ένα καλύτερο μέλλον.Σήμερα κυκλοφορεί μόνο την εποχή του Πάσχα(δυστυχώς) από τα εργαστήρια ζαχαροπλαστικής της εξ ευωνύμου γείτονος. Στο ιταλικό πασχαλινό τραπέζι υπάρχει πάντα το ιταλικό πασχαλινό τσουρέκι (La Colomba pasquale). Η κολόμπα είναι ένα μεγάλο υπερμπριοσένιο γλυκό ψωμί σε αφαιρετικό σχήμα περιστεριού. Εξωτερικά είναι καλυμμένο με ζαχαρένια, ολόλευκα μπιρμπιλόνια σαν μικρά σωληνάκια και καβουρδισμένα αμύγδαλα. Γίνεται με φυσικό προζύμι. Γι’ αυτό και η άκρως χρονοβόρα διαδικασία παρασκευής της έχει καθιερώσει τη συνήθεια, να αγοράζεται έτοιμη αντί να γίνεται στο σπίτι. Ακολουθεί δηλαδή την ίδια λογική με τον Χριστουγεννιάτικό της ομόλογο, το πανετόνε, (panettone = Χριστουγεννιάτικο ιταλικό κέικ). Εσωτερικά η ανταγωνίστρια σε υπέροχη γεύση κολόμπα, περιέχει ζαχαρωμένες φλούδες πορτοκαλιού και πλούσιο γλάσο αμυγδάλου, εκτός από τα επιπλέον αμύγδαλα της επιφάνειας.

Αν λοιπόν θέλετε να δοκιμάσετε Κερκυραικές φογάτσες και κολομπίνες ή μία Colomba Pasquale δεν έχετε παρά το επόμενο Πάσχα, να πραγματοποιήσετε ένα ταξίδι στην πανέμορφη Κέρκυρα ή λίγο πριν τη πασχαλινή περίοδο ολιγοήμερες διακοπές στη γειτονική Ιταλία.

 

Θεοχάρης Κατσής

Θεολόγος-Εκπαιδευτικός

Τελειόφοιτος Ιταλικής Φιλολογίας

Φιλοσοφικής Αθηνών

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *