Αρχαία Ελληνική Οπτική, Φακοί και Κάτοπτρα Ξενοφώντα Διον. Μουσά, καθηγητή

IMG_5915Την Τρίτη 11 Ιουνίου 2019 και ώρα 20:30, 20.30 στο περίπτερο εκδηλώσεων (δίπλα στην Γραμματεία της Έκθεσης) το Σωματείο ΔΙΟΝΥΣΟΣ διοργάνωσε εκδήλωση στην οποία μίλησε ο καθηγητής της Φυσικής του διαστήματος κ. Ξενοφών Μουσάς, με θέμα «Αρχαία οπτική από την προϊστορική εποχή στον φάρο της Αλεξανδρείας μέχρι και την εφεύρεση του Τηλεσκοπίου».

Ο κ. Μουσάς μεταξύ άλλων ανάφερε:

«Παρουσιάζεται η θέση ότι οι Έλληνες είναι δυνατό να είχαν οπτικά όργανα, κάτοπτρα, φακούς, που επέτρεπαν ακόμη και αστρονομική χρήση από τους αρχαίους φιλοσόφους.

Παρουσιάζεται για IMG_5913 πρώτη φορά μελέτη φακών βασισμένη σε μετρήσεις που πραγματοποίησα σε διάφορους φακούς οι αρχαιότεροι των οποίων είναι 4000 ετών, όπως και σύνολο περισσότερων από 10 φακών του Η’ ή Θ’ αιώνα π.Χ. οι οποίοι έχουν διάφορες εστιακές αποστάσεις και μεγεθύνσεις και είναι εφοδιασμένα με χερούλια για να τους κρατάει ο χρήστης, ο οποίος πιθανότατα είναι ένας καλλιτέχνης που σχεδιάζει και κατασκευάζει σφραγιδόλιθους, κοσμήματα κ.λπ..

Στην διάρκεια των τελευταίων πέντε ετών μελετήσαμε αρχαία Ελληνικά οπτικά όργανα, κάτοπτρα, φακούς και πιο σύνθετα οπτικά συστήματα που αποτελούνται από περισσότερα του ενός κάτοπτρα. υπάρχουν αρκετοί φακοί στα Αρχαιολογικά Μουσεία της Ελλάδας και πολλές επιστημονικές περιγραφές των κατόπτρων αρκετές από τις οποίες αποτελούν επιστημονικές πραγματείες. Η μελέτη βασίζεται σε μετρήσεις φακών Αρχαιολογικού Μουσείου του Ηρακλείου, στην ύπαρξη φακών σε άλλα μουσεία, όπως το Αρχαιολογικό Μουσείο της Ρόδου, το Μουσείο Πούσκιν στην Μόσχα. Επίσης βασίζεται και σε αρχαία Ελληνικά κυρίως κείμενα, αλλά και αραβικά και λατινικά. βιβλία. Μελέτησα 1600 αποσπάσματα από αρχαία Ελληνικά.

Εκτιμώ ότι πρέπει να χρησιμοποιούνταν φακοί από καλλιτέχνες για να σχεδιάζουν και κατασκευάζουν σφραγιδόλιθους και κοσμήματα, όπως αυτά που θαυμάζουμε στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και άλλα μουσεία της Ελλάδας, αλλά και διεθνώς.

Η μελέτη του περίφημου σφραγιδόλιθου του πολεμιστή της Πύλου ο ποίος βρέθηκε σε τάφο του 1500 π. Χ. με πολύτιμα και πλούσια κτερίσματα. Ο σφραγιδόλιθος έχει απίστευτες λεπτομέρειες όπως τα δάκτυλα των πολεμιστών, μας κάνει να πιστεύουμε ότι ο κατασκευαστής μάλλον πρέπει να είχε χρησιμοποιήσει μεγεθυντικούς φακούς.

Κάποια από τα αρχαία κείμενα αναφέρονται στην χρήση σύνθετων οπτικών συστημάτων με περισσότερα του ενός κάτοπτρα ή ίσως και φακούς ήδη από τους προσωκρατικούς φιλοσόφους. Οπτικές διατάξεις χρησιμοποιούσαν οι φιλόσοφοι για την μελέτη του Κόσμου.

Αναφέρεται ότι ο Θαλής (δική μου ερμηνεία) είδε την Σελήνη κατοπτρικώς, στην διάρκεια εκλείψεως και εκτιμώ με κοίλο κάτοπτρο και διαπίστωσε ότι είναι ουράνιο σώμα παρόμοιο με την Γη.

Η χρήση φακών από τους φιλοσόφους που μελετούσαν την φύση οδήγησε σε πληρέστερη κατανόηση της φύσης και πιθανώς ο Πλάτων εισάγει τα κανονικά του πολύεδρα ως ένα είδος χημικών στοιχείων ή στοιχειωδών ή υποατομικών σωματιδίων τα οποία με την σειρά αναλύοντάς τα, οδηγείται στο να κατασκευάζει όλα αυτά τα στερεά με δυο τρίγωνα, που τα ονομάζω κουάρκ του Πλάτωνα.

Με τις παρατηρήσεις των ουρανίων φαινομένων ανέπτυξαν την αστροφυσική και την κοσμολογία οι οποίες έπαιξαν σημαντικότατο ρόλο στην αλλαγή θεώρησης του Κόσμου, στην αντίληψη της αιτιοκρατίας και τελικά στην γέννηση και ανάπτυξη της φιλοσοφίας και των επιστημών γενικότερα και φυσικά του πολιτισμού όπως τον αντιλαμβανόμαστε σήμερα.

Υπάρχουν μαρτυρίες για χρήση τηλεσκοπίου στην κορυφή του φάρου της Αλεξάνδρειας, με το οποίο παρατηρούσαν τα πλοία από πολύ μακριά, αλλά και άλλων οπτικών συστημάτων με κάτοπτρα που οδηγούσαν το φως από την φωτιά μέσα στον φάρο στον τελευταίο όροφο και από εκεί η δέσμη φωτός που εδημιουργείτο κατευθυνόταν περιοδικά σε όλη την μεσόγειο.

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *