ΕΠΙ ΣΚΗΝΗΣ Γράφει η θεατρολόγος ΚΑΛΛΙΟΠΗ Γ. ΡΑΠΑΝΑΚΗ…

ΠΑΡΑΚΜΗΠαλιλλογία και παρακμή

Ο Αυστριακός συγγραφέας Βέρνερ Σβαμπ (Werner Schwab {1958-1994}) μέσα από τη μορφή της μαύρης κωμωδίας και την εμμονή του στα περιττώματα και στο σεξ έγραψε θεατρικά έργα τα οποία «ανανέωσαν την παράδοση του γερμανικού εξπρεσιονισμού». Αρχικά, ο Σβαμπ σπούδασε Γλυπτική (1978-1982) και το 1990, ακριβώς τέσσερα χρόνια πριν τον θάνατό του έγραψε το πρώτο θεατρικό του έργο «Οι προεδρίνες» ή «Άγιες μητέρες» το οποίο παίχτηκε για πρώτη φορά στο Theater im Kϋnstlerhaus στη Βιέννη το 1990. Το συγκεκριμένο έργο το οποίο παρουσιάστηκε στα πλαίσια του Φεστιβάλ Αθηνών (Πειραιώς 260) σε μετάφραση Γιώργου Δεπάστα και σκηνοθεσία-δραματουργία Ζωής Χατζηαντωνίου.

Το προαναφερθέν θεατρικό έργο φαίνεται ότι υπήρξε ισχυρό έναυσμα έμπνευσης για τον Σβαμπ ο οποίος έγραψε 16 θεατρικά έργα μέχρι το σύντομο τέλος της ζωής του, εκ των οποίων τα οκτώ τα είδε να παίζονται επί σκηνής. Τα θεατρικά του έργα απομυθοποιούν την νοοτροπία της αστικής τάξης, τις νόρμες στις οποίες στηρίζεται η αστική κοινωνική δομή καθώς και την σύμπραξη και την αμοιβαία υποστήριξη αστών και Εκκλησίας. Πιο συγκεκριμένα, στις «Προεδρίνες» υπάρχουν τρεις βασικοί χαρακτήρες: δύο συνταξιούχες καθαρίστριες, η Έρνα και η Γκρέτε, καθώς και μία νεότερη η Μαριέντλ, η οποία ξεβουλώνει τους απόπατους με γυμνά χέρια, χωρίς γάντια.

Μέσα από την τεχνική του γκροτέσκου, της ακραίας και αποκρουστικής εμμονής με τα περιττώματα καθώς και την ενεργή φαντασία που καταλήγει σε ερωτικές φαντασιώσεις των τριών γυναικών, ο συγγραφέας προσπαθεί να «αποκαλύψει» την- κατά τη γνώμη του- σαθρή, αστική ηθική η οποία ενθαρρύνεται με τις ευλογίες της Εκκλησίας. Τεχνάσματα χιλιοειπωμένα και ρηχά, αν κανείς αναλογιστεί με τι σοφία και ευρηματικότητα χιλιάδες χρόνια πριν, έχουν επεξεργαστεί στο Αρχαίο Δράμα οι ποιητές μας τους Ομηρικούς μύθους και όχι μόνον. Επιπλέον, στο νεότερο ελληνικό και παγκόσμιο θέατρο, έχουν γραφτεί αριστουργήματα για το ίδιο ακριβώς θέμα χωρίς να καταφεύγουν στο πικρό και αμήχανο γέλιο των κατά Σβαμπ «Προεδρίνων» που προκαλείται από την συνεχή και επαναληπτική αναμόχλευση των κοπράνων και των περιττωμάτων. Γεγονός το οποίο εξανάγκασε αρκετούς θεατές να αποχωρίσουν στην παράσταση του Φεστιβάλ Αθηνών.

Η εξαίρετη μετάφραση του Γιώργου Δεπάστα έφερε στο Ελληνικό κοινό ένα δύσκολο κείμενο κατά την μεταφορά του από την μία γλώσσα στην άλλη. Δεν γνωρίζω τους λόγους για τους οποίους η Ζωή Χατζηαντωνίου επέλεξε την δραματουργία και την σκηνοθεσία του συγκεκριμένου έργου. Δείχνει ότι έχει σημαντικές δυνατότητες στον σκηνοθετικό τομέα. Με ένα κείμενο δύσκολο, κουραστικό, με «αηδιαστικές» επαναλήψεις και λεκτικές σκηνές με κόπρανα-επί σκοπού τοποθετημένες από τον συγγραφέα- κατόρθωσε να κτίσει μία παράσταση που υποστήριξε το κείμενο τόσο στο χώρο-σκηνικό Ελίνα Λούκου, κοστούμια Ιωάννα Τσάμη- όσο και στο ρυθμό του χρόνου, αφού κατάφερε και το βελτίωσε σκηνικά με τις δυνατές ερμηνευτικές επιδόσεις τριών έξοχων ηθοποιών: Tης Ρούλας Πατεράκη (Έρνα), της Μαρίας Κατσιαδάκη (Γκρέτε) και της Εύης Σαουλίδου (Μαριέντλ).

Η σκηνή τόσο στους μονολόγους όσο και στους διαλόγους αποτέλεσε ένα ρινγκ λεκτικών διαξιφισμών μοιρασμένων με απόλυτη ακρίβεια στο χρόνο ενώ παράλληλα ήταν και μία πλατφόρμα κυριολεκτικής σωματικής πάλης μέχρι το ανατριχιαστικό και αποτρόπαιο τέλος του έργου που το πλαισιώνει η συναυλία της μπάντας Ruined Families. Στον 21ο αιώνα τέτοια κείμενα και αδύναμα είναι και ξεπερασμένα.

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *