ΕΠΙ ΣΚΗΝΗΣ

Γράφει η Θεατρολόγος, Κριτικός Θεάτρου

                                                ΚΑΛΛΙΟΠΗ Γ. ΡΑΠΑΝΑΚΗ

ΡΑΠΑΝΑΚΗ«Οι Καπουλέτοι και οι Μοντέκκοι»

Έρωτας και Πόλεμος

 

Το θεατρικό έργο του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ (1564-1616) «Ρωμαίος και Ιουλιέττα» εκδόθηκε στο Κουάρτο 1, το 1597 και στο Κουάρτο 2, το 1599. Η ρομαντική αγάπη του Ρωμαίου και της Ιουλιέττας έγινε γνωστή στα πέρατα του κόσμου είτε ως θεατρικό έργο, μιούζικαλ, όπερα αλλά και ταινία διατηρώντας μία διαχρονική αίγλη. Είναι γνωστό ότι ο Σαίξπηρ αλλά και άλλοι θεατρικοί συγγραφείς της εποχής του, συνήθως έπαιρναν-«δανείζονταν»- την πλοκή παλαιότερων διηγημάτων, θεατρικών έργων αλλά και ποιημάτων και έπλαθαν το δικό τους δημιούργημα.

Πιό συγκεκριμένα, ο Σαίξπηρ γιά τον «Ρωμαίο και Ιουλιέττα» είχε σαν βασική επιρροή το μεγάλο ποίημα τού Άγγλου ποιητή Άρθουρ Μπρουκ το οποίο εκδόθηκε το 1562 με τον τίτλο «Η τραγική ιστορία του Ρωμαίου και της Ιουλιέττας». Επίσης, ο Σαίξπηρ γνώριζε  και χρησιμοποίησε και μια άλλη εκδοχή της ιστορίας του Ρωμαίου και της Ιουλιέττας σε μορφή πεζού κειμένου από τον Ουίλλιαμ Πέϊντερ. Το συγκεκριμένο κείμενο ήταν στην συλλογή ιστοριών που δημοσίευσε ο Πέϊντερ το 1567 με τίτλο «Palace of Pleasure». Επιπλέον, στον πρόλογο του ποιήματος του Μπρουκ, αναφέρεται ένα ακόμη θεατρικό έργο με το ίδιο θέμα το οποίο μπορεί να το είχε διαβάσει ή να το είχε δει ο Σαίξπηρ και πιθανόν να είχε δανειστεί στοιχεία και από αυτό το έργο χωρίς αυτό να μπορεί να αποδειχτεί αφού αυτό το παλιό έργο έχει χαθεί και οι ερευνητές δεν μπορούν να έχουν αποδείξεις γιά το άν και πόσο ο Σαίξπηρ βασίστηκε στο συγκεκριμένο έργο.

Αδιαμφισβήτητα, ο Σαίξπηρ έγραψε το δικό του θεατρικό έργο «Ρωμαίος και Ιουλιέττα» και κατόρθωσε να σκιαγραφήσει τρισδιάστατα μία αιώνια ρομαντική αγάπη η οποία ακόμη και σήμερα συγκινεί τους αναγνώστες και τους θεατές όλου του κόσμου. Στην πρώτη πράξη του σαιξπηρικού «Ρωμαίος και Ιουλιέττα», ο Ρωμαίος , ξετρελλαμένος με την Ρόζαλιν, η οποία δεν εμφανίζεται ποτέ στην σκηνή, πηγαίνει ακάλεστος στο πάρτι του Λόρδου Καπουλέτου, της αντίπαλης πλουσίας οικογένειας – διότι ο Ρωμαίος είναι Μοντέκκος – με την ελπίδα να συναντήσει εκεί την αγαπημένη του Ρόζαλιν. Η μοίρα όμως αποφασίζει διαφορετικά εκείνο το κυριακάτικο απόγευμα και ο Ρωμαίος συναντά την Ιουλιέττα η οποία είναι κόρη Καπουλέτου.

Στην δεύτερη πράξη του έργου, κατά την διάρκεια της νύχτας, οι δύο εραστές ανταλλάσσουν όρκους – με την παγκοσμίου φήμης γνωστή σκηνή του μπαλκονιού -, στη Βερόνα, ενώ το απόγευμα, της επόμενης ημέρας παντρεύονται μυστικά. Η συνέχεια του έργου είναι γνωστή, και καταλήγει στον θάνατο των δύο ερωτευμένων νέων από ένα επίσης επικίνδυνο παιχνίδι της μοίρας, όταν μία επιστολή που εξηγεί το σχέδιο του μοναχού που πάντρεψε το ζευγάρι, και απευθύνεται στον Ρωμαίο, δεν φτάνει ποτέ στα χέρια του Ρωμαίου. Εκείνος πιστεύοντας ότι η Ιουλιέττα είναι νεκρή, παίρνει δηλητήριο και ξαπλώνει δίπλα της. Όταν η Ιουλιέττα ξυπνά και βλέπει νεκρό τον δηλητηριασμένο αυτόχειρα, εκείνη μαχαιρώνεται χωρίς δισταγμό. Ο τραγικός θάνατος των ερωτευμένων νέων συμφιλιώνει τους Καπουλέτους και τους Μοντέκκους.

Είναι γεγονός ότι το λιμπρέτο γιά τις επτά από το σύνολο 10 έργων όπερας που συνέθεσε ο Βιντσέντζο Μπελλίνι (1801-1835), είναι του σημαντικού λιμπρετίστα από την Γένοβα, του Φελίτσε Ρομάνι (1788-1865). Μεταξύ αυτών και η όπερα του Μπελλίνι «Οι Καπουλέτοι και οι Μοντέκκοι» (1830). Πιό συγκεκριμένα και σύμφωνα με την τρέχουσα έρευνα, ο Ρομάνι γιά να γράψει το λιμπρέτο γιά την όπερα του Μπελλίνι «Οι Καπουλέτοι και οι Μοντέκκοι» βασίστηκε και τροποποίησε την ιστορία της όπερας «Ιουλιέττα και Ρωμαίος» (1825) του Νικόλα Βακκάϊ.

Στην συγκεκριμένη όπερα, στη Βερόνα κατά τον 13ο αιώνα, οι Γουέλφοι, που υποστηρίζουν τους Καπουλέτους και είναι με το μέρος του Πάπα βρίσκονται σε αντιπαράθεση με τους Γιβελλίνους που υπερασπίζονται του Μοντέκκους και τον αυτοκράτορα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Στο λιμπρέτο της όπερας του Μπελλίνι, ο Καπέλλιο είναι ο πατέρας της Ιουλιέτας και μισεί τον Ρωμαίο διότι ο Ρωμαίο σκότωσε τον γιό του Καπέλλιο. Επιπλέον, ο Καπέλλιο, επιθυμεί να παντρέψει την κόρη του Ιουλιέττα με τον Τεμπάλντο, ενώ ο Ρωμαίος και η Ιουλιέττα αγαπιούνται.

Ο Λορέντζο, στη συγκεκριμένη όπερα είναι γιατρός και ανήκει στους Καπουλέτους με την ιδιότητα του ακόλουθου. Είναι αυτό το δραματικό πρόσωπο το οποίο εφευρίσκει το τέχνασμα με το μαγικό φίλτρο που πρέπει να πάρει η Ιουλιέττα γιά να φαίνεται ότι είναι νεκρή. Η πένθιμη μουσική που ακούγεται διακόπτει την μονομαχία του Ρωμαίου με τον αντίζηλό του, Τεμπάλντο. Ο Ρωμαίος πηγαίνοντας στους Καπουλέτους βλέπει την Ιουλιέττα νεκρή και παίρνει φαρμάκι. Όταν η Ιουλιέττα συνέρχεται αφού πλέον η δύναμη του μαγικού φίλτρου έχει εξασθενήσει και βλέπει τον Ρωμαίο δηλητηριασμένο, πεθαίνει από θλίψη δίπλα του.

Η όπερα του Βιντσέντζο Μπελλίνι «Καπουλέτοι και Μοντέκκοι» είναι μία λυρική τραγωδία σε δύο πράξεις και παρουσιάζεται στις 13 Ιουλίου 2019 στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, στα πλαίσια του προγράμματος «Οι νέοι της όπερας» του οποίου συντονιστής είναι ο κ. Βαγγέλης Χατζησίμος.

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *