ΕΠΙ ΣΚΗΝΗΣ

Γράφει η Θεατρολόγος, Κριτικός Θεάτρου

                                        ΚΑΛΛΙΟΠΗ Γ. ΡΑΠΑΝΑΚΗ

 

«Εμείς οι δύο»

Αναμέτρηση με την αλήθεια

 

ΡΑΠΑΝΑΚΗΟ Ερρίκος Ίψεν (1828-1902) έγραψε «Το κουκλόσπιτο» το 1879, το δεύτερο από τα σημαντικά, ρεαλιστικά, κοινωνικά δράματα του θέλοντας, μεταξύ άλλων, να διερευνήσει την θέση της γυναίκας μέσα από τον θεσμό του γάμου και της συμβίωσης. Στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, οι γυναίκες κέρδιζαν σταδιακά το δικαίωμα στην εκπαίδευση ενώ στο σπίτι μπορούσαν μόνο εμμέσως να επηρεάσουν τις αποφάσεις του συζύγου τους. Ως εκ τούτου, η Νόρα στο «Κουκλόσπιτο» σκιαγραφείται μέσα από τα προαναφερθέντα ζητούμενα και θεωρεί ότι  είναι μία ηρωϊκή πράξη να δανειστεί χρήματα από έναν φίλο του συζύγου της πλαστογραφώντας την υπογραφή του πατέρα της. Με τα χρήματα αυτά σώζει τον σύζυγό της από μία σοβαρή ασθένεια όμως όταν αργότερα αποκαλύπτεται η αλήθεια από τον δανειστή, ο σύζυγος της Νόρας την κατηγορεί κατάφωρα. Η στάση του αλλάζει μόνο όταν βεβαιώνεται ότι ο δανειστής δεν πρόκειται να προχωρήσει το θέμα και να σπιλώσει την επαγγελματική και κοινωνική του θέση.

Αμέσως μετά, προσπαθεί να πείσει την Νόρα ότι όλα είναι όπως πριν. Σε αυτό το σημείο η Νόρα ζητά να έχουν μία σοβαρή συζήτηση, την πρώτη σοβαρή συζήτηση από τότε που γνωρίστηκαν. Εκείνη του εξηγεί ότι μετά από όσα συνέβησαν δεν μπορεί να παίζει τον ρόλο της κούκλας σε ένα σπίτι όπου είναι αναγκασμένη να ζει με έναν σύζυγο που τον νιώθει σαν ένα ξένο άνθρωπο. Ανοίγει την πόρτα και φεύγει από το σπίτι.

Είναι γεγονός, ότι μέσα από το συγκεκριμένο έργο, ο Ίψεν σκιαγραφεί την πορεία δύο συζύγων, ενός άνδρα και μίας γυναίκας, δείχνοντας την ανάγκη και των δύο να ανακαλύψουν ποιοι πραγματικά είναι και τι πραγματικά θέλουν και να προσπαθήσουν να γίνουν αυτό που επιθυμούν όσο και αν τους κοστίσει, αφού δια μέσου της εσωτερικής ελευθερίας και ενδοσκόπησης μπορεί να επιτευχθεί η ψυχική ισορροπία.

Ο Αντόν Τσέχοφ (1860-1904) δεκατέσσερα χρόνια αργότερα, το 1893, γράφει μία εξαιρετική νουβέλα «Την ιστορία ενός αγνώστου». Είναι το μοναδικό έργο του οποίου η πλοκή εκτυλίσσεται στην Αγία Πετρούπολη κατά την ιστορική περίοδο της τσαρικής Ρωσίας. Ένα μέλος μίας τρομοκρατικής οργάνωσης προσποιείται τον υπηρέτη και μπαίνει στο σπίτι του Ορλόφ που ήταν γιός ενός σημαντικού πολιτικού προσώπου της εποχής. Θεωρεί ότι μέσα από το σπίτι του γιού, θα συλλέγει πολύτιμα στοιχεία για την ζωή του πατέρα. Μέσα από αυτήν την καταπληκτική νουβέλα, ο Τσέχοφ σκιαγραφεί αδρά την κοινωνική διαστρωμάτωση, τις ιδέες και τις αξίες της συγκεκριμένης εποχής τονίζοντας επίσης την θέση της γυναίκας σε μία απόλυτα ανδροκρατούμενη κοινωνία η οποία της επέτρεπε να φύγει από έναν σύζυγο με έναν εραστή χωρίς να έχει το δικαίωμα της παιδείας, της μόρφωσης και της εργασίας. Μόνη διέξοδος ήταν ένας καλός γάμος, η φυγή με κάποιον άλλον, το μοναστήρι ή η αυτοκτονία.

Η Ζινάιντα Φιοντόροβνα εγκαταλείπει τον σύζυγό της και μετακομίζει στο σπίτι του εραστή της, Ορλόφ, με σκοπό να τον παντρευτεί πιστεύοντας ότι το να χωρίσει και να ζήσει με τον αγαπημένο της είναι πραγματικά μία πράξη ελευθερίας. Η κριτική ματιά του Τσέχοφ μας αποκαλύπτει τα στεγανά μίας κοινωνίας όπου οι γυναίκες έχουν περιορισμένες δυνατότητες καθώς και την μεταστροφή ενός τρομοκράτη σε άνθρωπο που διψά για μία ήσυχη ζωή.

Από τότε έχουν γίνει τεράστιες αλλαγές, και σήμερα στον 21ο αιώνα οι αξίες και οι θεσμοί μεταβάλλονται υπό το πρίσμα μίας ψηφιακής εποχής. Στο «Θέατρο Στοά» που βρίσκεται δυνατά στις επάλξεις εδώ και πενήντα χρόνια, ο Θανάσης Παπαγεωργίου έγραψε το έργο «Εμείς οι δύο», «με τις υποδείξεις και τις συμβουλές ειδικών ψυχοθεραπευτών». Πρόκειται για ένα νέο ελληνικό έργο το οποίο διερευνά πολύπλευρα την συμβίωση ενός σύγχρονου ζευγαριού, ενός άνδρα και μίας γυναίκας, μέσα από τον θεσμό του γάμου. Πέρα από την αρτιότητα του κειμένου το οποίο θίγει επίμαχα θέματα όσον αφορά στα αίτια και τις δυσκολίες της συμβίωσης σε σχέση με το ζευγάρι αλλά και μία μοναχοκόρη που υπάρχει στην οικογένεια, είναι σημαντικό και αξιόλογο το γεγονός ότι μετά το τέλος της παράστασης ακολουθεί συζήτηση μεταξύ των θεατών και των ηθοποιών.

Ο κύριος Παπαγεωργίου σκηνοθετεί αλλά και πρωταγωνιστεί στην παράσταση υποδυόμενος τον αφηγητή – ψυχοθεραπευτή απόλυτα ταυτισμένος με τον ρόλο, σε μία πολυδιάστατη ερμηνεία με κύρος και αρτιότητα λόγου. Έχω δει πολλές παραστάσεις στις οποίες πρωταγωνιστεί η Εύα Καμινάρη και έχω επισημάνει το ταλέντο της αλλά και το χάρισμα που έχει να ερμηνεύει τους ρόλους που υποδύεται με απόλυτη φυσικότητα. Στο «Εμείς οι δύο», η ηθοποιός μέσα από το πλαίσιο μίας πολύ καλά δουλεμένης ερμηνείας, μεταμορφώνεται σε έναν άνθρωπο δικό μας που παλεύει και μάχεται για να σώσει τον γάμο της. Δίπλα της, ο Δημήτρης Θεοδώρου ερμηνεύει επάξια τον ρόλο του συζύγου και η Ελευθερία Στεργίου σκιαγραφεί πολύπλευρα την ανησυχία της έφηβης που νιώθει ανασφάλεια με την «ετοιμόρροπη» σχέση των γονιών της.

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *