ΕΠΙ ΣΚΗΝΗΣ

   Γράφει η Θεατρολόγος, Κριτικός Θεάτρου

                                                          ΚΑΛΛΙΟΠΗ Γ. ΡΑΠΑΝΑΚΗ

«Ο Συμβολαιογράφος»

Η ηδονή της ιδιοτέλειας

 

ΡΑΠΑΝΑΚΗΣτο πρόγραμμα του Θεάτρου «Χώρα» όπου παρουσιάζεται «Ο Συμβολαιογράφος» του Αλέξανδρου Ρίζου Ραγκαβή σε θεατρική διασκευή-σκηνοθεσία του Πέτρου Ζούλια υπάρχει μία σημαντική καταγραφή με χρονολογική σειρά η οποία αναφέρεται σε κύρια γεγονότα τα οποία αφορούν στην ιστορία των Επτανήσων. Διαβάζοντάς την, διαπίστωσα πόσες σπουδαίες και σημαντικές φυσιογνωμίες οι οποίες αποτέλεσαν πνευματικούς ακρογωνιαίους λίθους για την Ελλάδα, γεννήθηκαν εκεί: Ιωάννης Καποδίστριας (Κέρκυρα, 1776), Ανδρέας Κάλβος (Ζάκυνθος, 1792), Αντώνιος Μάτεσης, Ζάκυνθος, 1794), Νικόλαος, Χαλκιόπουλος, Μάντζαρος (Κέρκυρα, 1795), Δημήτριος Γουζέλης (Κέρκυρα, 1795), Διονύσιος Σολωμός (Ζάκυνθος, 1798)

Παράλληλα, στο ίδιο χρονολόγιο καταγράφονται καίρια ιστορικά γεγονότα τα οποία αναφέρονται στις αρπακτικές βλέψεις των Μεγάλων Δυνάμεων της συγκεκριμένης ιστορικής εποχής, σχετικά με τα Επτάνησα. Μετά από την Βενετική Δημοκρατία, τα Επτάνησα ανήκουν στους Γάλλους. Μέσα από αλλεπάλληλες συνθήκες, τα Επτάνησα αλλάζουν χέρια εξουσιαστών: Ρώσοι, Τούρκοι, Άγγλοι, μέχρι την επίσημη ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα το 1864.

Στον «Βασιλιά Ληρ» του Σαίξπηρ λέγεται: «Να ξέρεις: οι άνθρωποι είναι ό,τι και η εποχή τους». (Ληρ,V, 3, 30). Eίναι γεγονός ότι κατά την περίοδο της Αναγέννησης μέσα από τα πλαίσια του ανθρωπισμού, ο άνθρωπος ήταν το κέντρο του κόσμου. Τον 19ο αιώνα που γράφτηκε «Ο Συμβολαιογράφος» όπως και στη σημερινή εποχή τα πράγματα έχουν αλλάξει: «[…] Το αναπόφευκτο ατόπημα του ανθρωπισμού είναι η διολίσθησή του στον ατομικισμό. Ο Humanismous (ανθρωπισμός, ουμανισμός) κατάντησε Individualismus (ατομικισμός). Λέμε άνθρωπος και εννοούμε άτομο. Μιλούμε για τον πολίτη και έχουμε στον νου τον ιδιώτη. Αναφερόμαστε στον εαυτό μας και εξυπονοούμε το εγώ μας σε τέτοιο βαθμό, ώστε να λησμονούμε τον άλλο που συνυπάρχει μαζί μας και το όλον μέσα στο οποίο συνανήκει το εγώ μας μαζί με καθένα άλλο. Οι λογοτέχνες προφήτευαν από τον περασμένο αιώνα ήδη: “Όλοι στον αιώνα μας χώρισαν και γίνανε μονάδες, ο καθένας αποτραβιέται στη μοναξιά του, ο καθένας απομακρύνεται απ’ τον άλλον, κρύβεται και κρύβει το έχει του και καταλήγει ν΄ απωθεί τους ομοίους του και ν΄ απωθείται απ΄ αυτούς”.(Nτοστογιέφσκι)». (Μάριος Μπέγζος, «Ο κοινωνισμός του ανθρωπισμού». «Ευθύνη», τεύχος 420, Δεκέμβριος 2006, σελ. 647-648).

Μέσα από αυτή την οπτική, στις ταραγμένες εποχές που βίωναν οι Έλληνες στα Επτάνησα, η μοναξιά του ανθρώπου μεγάλωνε στο πλαίσιο της ανασφάλειας, της αστάθειας, της αβεβαιότητας. Οι ήρωες του «Συμβολαιογράφου» ζουν και δρουν ερήμην του «άλλου». Ο Σιόρ Τάπας, ο συμβολαιογράφος, επειδή ακριβώς λατρεύει την κόρη του, Μαρίνα, εμπλέκεται σε μία ραδιουργία, έναν φόνο και τελικά αυτοκτονεί, αφού η Μαρίνα, η ελπίδα και ο σκοπός της ζωής του, δεν υπάρχει πλέον. Στην Κεφαλλονιά, στο Αργοστόλι, στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, υπάρχει ο Κόντες Ναννέτος, πλούσιος άρχοντας της Κεφαλλονιάς. Ο γραμματέας του Ναννέτου, ένας νεαρός, ο Ροδίνης είναι ερωτευμένος με την κόρη του Βοράτου και ζητάει δάνειο από τον Σιόρ Τάπα, τον συμβολαιογράφο, για να παντρευτεί αλλά ο Σιόρ Τάπας του αρνείται. Ο νεαρός Ροδίνης, αυθόρμητα και χωρίς να το καλοσκεφτεί, εξομολογείται στον συμβολαιογράφο, ότι ο Κόντες Ναννέτος τον έχει κάνει κληρονόμο του ενώ έχει αποκληρώσει τον ανιψιό του, Γεράσιμο ο οποίος εξαπατά τις γυναίκες και το μόνο που τον ενδιαφέρει είναι να έχει χρήματα και να καλοπερνά. Ο Σιόρ Τάπας επειδή γνωρίζει ότι η Μαρίνα, η κόρη του, είναι ερωτευμένη με τον Γεράσιμο, κανονίζει έτσι τα πράγματα ώστε όλα να είναι υπέρ της.

Ο Κόντες Ναννέτος βρίσκεται νεκρός. Συλλαμβάνεται, κατηγορείται και φυλακίζεται ο νεαρός Ροδίνης ο οποίος είναι αθώος. Κατόπιν, η Μαρίνα μαθαίνει από την Λουκία για τον επικείμενο γάμο της Λουκίας με τον Γεράσιμο Ναννέτο και αυτοκτονεί. Ο Σιόρ Τάπας καλεί τον Γεράσιμο στο σπίτι του για δείπνο και τον δηλητηριάζει. Μόνος, χωρίς την αγαπημένη του κόρη, ο Σιόρ Τάπας αυτοκτονεί. Στο Θέατρο «Χώρα», η σκηνοθεσία του Πέτρου Ζούλια αναδεικνύει την λειτουργικότητα του έργου ενώ τα κοστούμια της Αναστασίας Αρσένη καθώς και τα σκηνικά της Αθανασίας Σμαραγδή σκιαγραφούν επιτυχημένα τον κοινωνικό περίγυρο της εποχής στην οποία ανήκει το έργο.

Ο Σταμάτης Φασουλής, σπουδαίος ηθοποιός του θεάτρου μας, υποδύεται εξαίσια τον Σιόρ Ταπα, αναδεικνύοντας τρισδιάτατα όλες τις ψυχολογικές διακυμάνσεις του χαρακτήρα. Τόσο ως πανούργος, έμπειρος και έξυπνος συμβολαιογράφος που ρίχνει στα δίχτυα του τον νεαρό Ροδίνη όσο και ως απελπισμένος, σε απόγνωση πατέρας που έχει χάσει την λατρεμένη, μονάκριβη κόρη του. Θαυμάσιος ο Αλέξανδρος Πέρρος ως Γεράσιμος Ναννέτος, απόλυτα πειστικός ως καρδιοκατακτητής και απατεώνας της εποχής του. Εξαιρετικός ο Αντώνης Λουδάρος, ως Νικολός. Η Ευγενία Δημητροπούλου πλήρως ταυτισμένη με τον ρόλο της, ερμηνεύει επάξια την Μαρίνα. Ο Δημήτρης Καραμπέτσης απόλυτα κυρίαρχος του ρόλου του υποδύεται τον Βοράτο με κύρος και άνεση σκιαγραφώντας πολύπλευρα τον συγκεκριμένο χαρακτήρα ο οποίος δρα  στο πλαίσιο της εντιμότητας και της ηθικής, ως αντιστάθμισμα του στοιχείου του καλού έναντι στην διαπλοκή που εξουδετερώνει τον Γεράσιμο και τον Σιόρ Τάπα. Αρκετά καλός ως Ροδίνης ο Ρένος Ρώτας. Πολύ καλά έπαιξαν οι: Μαίρη Χάγια (Αγγελική), Κώστας Φαλελάκης (Ανακριτής) και Όλγα Σκιαδαρέση (Λουκία).

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *