ΕΠΙ ΣΚΗΝΗΣ

   Γράφει η Θεατρολόγος, Κριτικός  Θεάτρου

                                                 ΚΑΛΛΙΟΠΗ Γ. ΡΑΠΑΝΑΚΗ

«Ο άνθρωπος που γελά»

Εξουσιαστές και Εξουσιαζόμενοι

1167257-anthrvpos-gela_680Ανάμεσα στα χρόνια που περνούν, οι λαοί γράφουν την δική τους ιστορία χωρίς όμως, απ΄ ότι φαίνεται, να μαθαίνουν από τα προηγούμενα λάθη τους έτσι ώστε να μην τα επαναλάβουν. Ως εκ τούτου, η λυσσαλέα δίψα γιά εξουσία συνεχίζεται και επαυξάνεται αφού σε κάθε εποχή σε όλα τα πέρατα του κόσμου υπάρχουν οι εξουσιαστές και οι εξουσιαζόμενοι ιδιαίτερα όταν σε εποχές πολέμων, ανέχειας και κρίσεων , οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι και οι φτωχοί, φτωχότεροι.

Αυτό το δίδυμο, «οι επάνω» και «οι κάτω» δεν φαίνεται να ισορροπεί παρ΄ όλες τις προσπάθειες της φιλοσοφίας, της πολιτικής, της οικονομίας, της ψυχολογίας  και  της κοινωνικής επιστήμης. Οι φιλόσοφοι, οι στοχαστές, οι πολιτικοί, οι κοινωνιολόγοι, οι οικονομολόγοι και οι ψυχολόγοι δεν μπόρεσαν, κατά την εκτίμηση μου, να πείσουν κανένα από τα δύο μέρη, στο πεδίο της κατανομής της γής και του πλούτου. Από αρχαιοτάτων χρόνων, μάταια προσωποποίησαν τον Πλούτο και την Πενία. Πόσοι μύθοι και παραβολές δεν γράφτηκαν γιά το συγκεκριμένο θέμα. «Ουδέν ακούουν οι λαοί» όπως λέει ο Καβάφης. Ουδέποτε έλειψαν οι κόλακες και οι δοσίλογοι από τις αυλές των βασιλέων ή των διαφόρων πολιτικών συστημάτων. Πόσα δεν ακούστηκαν μέσα από τα έργα του Σαίξπηρ, του Μάρλοου, του Μολιέρου γιά τις τότε σκοτεινές εποχές.

Ο κόσμος συνέχισε την δική του πορεία, αμέριμνος από τις προειδοποιήσεις, εύκολο θύμα της προπαγάνδας των εξουσιαστών οι οποίοι κατά καιρούς διέθεταν πνευματικούς μισθοφόρους γιά την επηρροή των μαζών. Δεν είναι λοιπόν καθόλου παράξενο σήμερα το γεγονός ότι πηγαίνουμε θέατρο να δούμε την παράσταση κάποιου κλασσικού έργου και παρατηρούμε ότι οι συνάνθρωποι μας πολλά χρόνια πριν, με μικρές παραλλαγές, τα ίδια έπρατταν σε θέματα εξουσίας και πλούτου με άλλες μεθόδους φυσικά. Οι τότε βασιλείς και πολιτικοί χρησιμοποιούσαν οτιδήποτε καλύτερο γιά πολιτικούς και οικονομικούς λόγους προσέφερε η κάθε εποχή, έτσι ώστε ο εξουσιαστής να εξουδετερώσει ή να παραμορφώσει την αλήθεια, να φανατίσει την πλειοψηφία του λαού και να πολλαπλασιάσει τα κέρδη των ολίγων έναντι των πολλών.

Ο Βικτώρ Ουγκώ (1802-1885) έγραψε το μυθιστόρημα «Οι Άθλιοι» (1862) σκιαγραφώντας τη διαχρονική φιγούρα του Γιάννη Αγιάννη σε μία εποχή όπου ένας από τους εκπροσώπους της εξουσίας ποτέ δεν έπαψε να τον κυνηγά. Κατ΄ αυτόν τον τρόπο, ο Ουγκώ υπογραμμίζει αδρά τις συνθήκες των εξαθλιωμένων φτωχών της συγκεκριμένης εποχής οι οποίοι ήταν θύματα του οργανωμένου κράτους όπου «οι επάνω» καταδίωκαν ανελέητα «τους κάτω» ακόμη και σε περιπτώσεις που το έγκλημα ήταν η πείνα και ένα κομμάτι κλεμμένο ψωμί. Στον «Άνθρωπο που γελά» (1866-1868), ένα μεγάλο μυθιστόρημα το οποίο έχει ώς υπόβαθρο την Αγγλία μεταξύ των ετών 1690-1705, κατά την βασιλεία πρωτίστως του Ιακώβου Β΄ και μετά την διακυβέρνηση της βασίλισσας Άννας, ο Ουγκώ απεικονίζει με έντονα χρώματα, πως με την παρέμβαση του βασιλιά Ιακώβου Β΄, μία οικογένεια ευγενών, για πολιτικούς και οικονομικούς λόγους, είχε εξαφανιστεί, ενώ ο γιός τους παραδόθηκε σε μία συμμορία ειδική στην παραμόρφωση του προσώπου μικρών παιδιών τα οποία κατέληγαν σε περιπλανώμενους καλλιτέχνες που παρουσίαζαν το παραμορφωμένο πρόσωπο των ανήλικων θεατρίνων ως ατραξιόν στους θεατές γιά να κερδίζουν χρήματα.

Στο Εθνικό Θέατρο, Σκηνή «Μαρίκα Κοτοπούλη», είδαμε τον «Άνθρωπο που γελά» σε μία εμπνευσμένη και καταπληκτική παράσταση. Η κ. Έλσα Ανδριανού, με βάση την πολύ καλή μετάφραση της κ. Ντορέτας Πέππα, έχει κάνει μία εξαιρετική εργασία, μετατρέποντας ένα πυκνό και πολυσέλιδο μυθιστόρημα σε λιμπρέτο το οποίο αναδεικνύει πολλαπλά τα κύρια σημεία της δυναμικής γραφής του Ουγκώ, μέσα από λέξεις που πάλλονται  και προσδιορίζουν άρτια σχεδιασμένους χαρακτήρες. Επίσης, η σύνθεση και η ευφάνταστη σκηνοθεσία του κ. Θοδωρή Αμπαζή, σχεδίασε έναν κινούμενο πολύχρωμο πίνακα (Σκηνογραφία κ. Κωνσταντίνος Ζαμάνης, Κοστούμια κ. Νίκη Ψυχογιού, Χορογραφία κ. Αγγελική Στελλάτου, Μουσική Διδασκαλία κ. Μελίνα Παιονίδου, Φωτισμοί κ. Νίκος Σωτηρόπουλος). Με ταλέντο, σκηνική εμπειρία και γνώση, ο σκηνοθέτης, με ζωντανή μουσική επί σκηνής, (Μουσική Διεύθυνση/πιάνο κ. Θοδωρής Κοτεπάνος), έπλασε ολοκληρωμένους δραματικούς χαρακτήρες, ενώ οι μάσκες καθώς και τα πλαίσια-κορνίζες με το φως που πλαισίωσαν τα πρόσωπα του έργου σε μία σκηνή στο δεύτερο μέρος της παράστασης κατοχύρωσαν την πλήρη θεατρικότητα μίας παράστασης όπου ο κ. Αμπαζής μεγαλούργησε τόσο στον συντονισμό του χώρου και του χρόνου όσο και στην μουσική σύνθεση  μίας υπέροχης μουσικής.

Πλήρως συντονισμένο, το σύνολο των ηθοποιών διεκπεραίωσαν θαυμάσια τους ρόλους τους με προεξάρχοντα τον κ. Θανάση Παπαγεωργίου ως αφηγητή σε ηχογραφημένη αφήγηση, τον κ. Σπύρο Τσεκούρα (Ούρσους), τον κ. Αιμιλιανό Σταματάκη (Γκουίνπλεν), την κ. Εβελίνα Παπούλια (Ζοζιάνα), την κ. Μαρία Δελετζέ  (Ντέα), τον κ. Κώστα Κορωναίο (Μπαρκιλφέντρο), τον κ. Διονύση Βερβιτσιώτη (Χόμο/βιολί) και τον κ. Δαυίδ Μαλτέζε (Λόρδος Ντέιβιντ). Άριστα.

 

 

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *