ΕΠΙ ΣΚΗΝΗΣ..

  Γράφει η Θεατρολόγος, Κριτικός Θεάτρου

                                            ΚΑΛΛΙΟΠΗ Γ. ΡΑΠΑΝΑΚΗ

 

«Αΐντα» Ο έρωτας αιχμάλωτος πολέμου

AINTAΗ τετράπρακτη όπερα «Αΐντα» του Τζουζέππε Βέρντι (1813-1901) είχε δύο πρεμιέρες. Πρωτοπαρουσιάστηκε στην Όπερα του Καΐρου στις 24 Δεκεμβρίου 1871 και στη Σκάλα του Μιλάνου στις 8 Φεβρουαρίου 1872 εκπληρώνοντας την επιθυμία του Βέρντι γιά την πρεμιέρα της συγκεκριμένης όπερας στην Ευρώπη. Τό λιμπρέτο της «Αΐντα» είναι σε ποιητικό κείμενο του Αντόνιο Γκισλαντσόνι το οποίο βασίζεται σε σενάριο του εξέχοντος αιγυπτιολόγου Ωγκύστ Μαριέτ καθώς ο Ισμαήλ πασάς, ο αντιβασιλέας της Αιγύπτου, ήθελε μία όπερα που να αναφέρεται στην Αίγυπτο αφού μάλιστα εκείνη την ιστορική περίοδο εκεί είχαν γίνει σημαντικές αρχαιολογικές ανακαλύψεις παράλληλα με την διάνοιξη της διώρυγας του Σουέζ.

Η «Αΐντα» διαδραματίζεται την εποχή των Φαραώ στην Μέμφιδα και στις Θήβες. Υπάρχει ένα ερωτικό τρίγωνο που αφορά την Αΐντα, την Αμνέριδα και τον Ρανταμές ενώ γύρω τους μαίνεται ο πόλεμος μεταξύ της Αιθιοπίας και της Αιγύπτου. Η Άμνερις είναι η κόρη του βασιλιά της Αιγύπτου και σκλάβα της είναι η Αΐντα, η κόρη του Αμονάσρο του βασιλιά της Αιθιοπίας. Οι δύο γυναίκες είναι ερωτευμένες με τον Ρανταμές, τον Αιγύπτιο αρχηγό της φρουράς. Στην πρώτη σκηνή, της πρώτης πράξης, αρχίζουν να ηχούν τα τύμπανα του πολέμου καθώς ο αρχιερέας Ράμφις πληροφορεί τον Ρανταμές ότι η Αίγυπτος δεν πρόκειται να αποφύγει τον πόλεμο με την Αιθιοπία. Λίγο αργότερα, ενώπιον του βασιλιά της Αιγύπτου, ένας αγγελιαφόρος δηλώνει ότι η Αιθιοπία κήρυξε πόλεμο κατά των Θηβών. Τότε, ο Ρανταμές χρίζεται αρχιστράτηγος των Αιγυπτίων σύμφωνα με ότι ορίζει η θεά Ίσις και στην δεύτερη σκηνή της πρώτης πράξης, στο Ναό του Ηφαίστου, ο αρχιερέας Ράμφις δίνει το ιερό σπαθί του πολέμου στον Ρανταμές αφού ως αρχιστράτηγος θεωρείται προστάτης της Αιγύπτου. Βέβαια κατά την διάρκεια της πρώτης πράξης, η Άμνερις αντιλαμβάνεται ότι η Αΐντα είναι αντίζηλός της αφού και οι δύο είναι ερωτευμένες με τον Ρανταμές.

Εννοείται, ότι στη δεύτερη πράξη, η Αίγυπτος έχει νικήσει την Αιθιοπία και ανάμεσα στους σκλάβους είναι και ο βασιλιάς της Αιθιοπίας, ο Αμονάσρο. Στην πρώτη σκηνή της δεύτερης πράξης που διαδραματίζεται στο παλάτι της Αιγύπτου, η Άμνερις ετοιμάζεται γιά την τελετή της νίκης. Τότε, διαδίδει ψευδώς ότι ο Ρανταμές σκοτώθηκε στον πόλεμο γιά να δει πως θα αντιδράσει η Αΐντα η οποία συντετριμμένη στο άκουσμα του θανάτου του Ρανταμές, τελικά ομολογεί τον έρωτά της γιά τον αρχιστράτηγο ενώ παράλληλα ζητά να την συγχωρήσει η Άμνερις. Κατά την διάρκεια της δεύτερης πράξης, η Άμνερις δαφνοστεφανώνει τον Ρανταμές στις Πύλες των Θηβών, ενώ αποφασίζεται να απελευθερωθούν οι Αιθίοπες αιχμάλωτοι εκτός από την Αΐντα και τον Αμονάσρο, τον πατέρα της. Αμέσως μετά, ο Βασιλιάς της Αιγύπτου γιά να τιμήσει τον νικητή Ρανταμές για τις υπηρεσίες που προσέφερε στην χώρα, του προτείνει να παντρευτεί την κόρη του, την Αμνέριδα.

Η τρίτη πράξη σκιαγραφείται στο ναό της Ίσιδας όπου πηγαίνει η Άμνερις συνοδευόμενη από τον αρχιερέα Ράμφι τις παραμονές του γάμου της, με τον Ρανταμές. Στο ίδιο μέρος υπάρχει μία κρυφή συνάντηση της Αΐντα με τον Ρανταμές. Ο πατέρας της Αΐντα ο οποίος έχει ανακαλύψει τον έρωτα της κόρης του με τον Αιγύπτιο αρχιστράτηγο, της ζητά να πάρει πληροφορίες από τον Ρανταμές γιά τις κινήσεις του αιγυπτιακού στρατού. Παρά τους δισταγμούς της, η Αΐντα αποφασίζει να υπακούσει τον πατέρα της γιά το καλό της πατρίδος της και ζητάει από τον Ρανταμές να φύγουν μαζί ενώ παράλληλα τον ρωτά ποιόν δρόμο πρέπει να πάρουν γιά να μην συναντήσουν τους αιγύπτιους στρατιώτες. Αμέριμνος ο Ρανταμές της απαντά και τότε παρουσιάζεται ο πατέρας της Αΐντα και του ζητά να υποστηρίξει την Αιθιοπία. Ακούγοντας  τον διάλογο, η Άμνερις και ο Ράμφις κατηγορούν τον Ρανταμές για προδοσία και τον συλλαμβάνουν ενώ η Αΐντα και ο πατέρας της διαφεύγουν.

Πολλές αλλά μάταιες είναι οι προσπάθειες που κάνει η Άμνερις γιά να σώσει τον Ρανταμές καθώς του ζητά να αποκηρύξει την Αΐντα, στην 4η πράξη. Εκείνος είναι ευτυχισμένος όταν ακούει ότι η αγαπημένη του είναι ζωντανή και αδιαφορεί γιά οτιδήποτε άλλο. Παρά τις παρακλήσεις από την Άμνερι προς τους ιερείς, τελικά ο Ρανταμές καταδικάζεται  σε θάνατο, δηλαδή να ενταφιαστεί ζωντανός κάτω από τον βωμό του θεού Ηφαίστου. Όταν ο βαρύς βράχος κλείσει τον τάφο, εκεί μέσα ο Ρανταμές θα ανακαλύψει ότι μαζί του βρίσκεται και η αγαπημένη του Αΐντα που θα τον ακολουθήσει στην αιωνιότητα.

Η Αίγυπτος, η Αιθιοπία, ο Αμονάσρο, η Άμνερις και η Αΐντα, σε μία σειρά όπου ο ήχος άλφα υπογραμμίζει την αλληλουχία και την συνοχή ανάμεσα στους δραματικούς χαρακτήρες και τις σχέσεις μεταξύ τους. Παράλληλα, μέσα από την υπέροχη σύνθεση του Βέρντι ο οποίος προσδίδει έναν εκπληκτικό εξωτισμό στην μουσική μέσα από την δική του έμπνευση και δεξιοτεχνία, η «Αΐντα» έχει κατακτήσει τις σκηνές του κόσμου και έχει φτάσει ακμαία στον 21ο αιώνα. Στο Θέατρο «Βεάκειο» στον Πειραιά θα έχουμε την ευκαιρία να απολαύσουμε την «Αΐντα» το Σάββατο στις 14 Σεπτεμβριου 2019 από την Εταιρεία Λυρικού Θεάτρου Ελλάδος σε συνεργασία με την Φιλαρμόνια Ορχήστρα Αθηνών και την Opera Classica Europa. Η αίγλη της «Αΐντα» σκιαγραφεί τον έρωτα αιχμάλωτο πολέμου και όμως νικητή στα δώματα ενός σύμπαντος που ενορχηστρώνει την αγάπη.

 

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *