Ο «καθρέφτης» του εαυτού

 

Νίτη Ειρήνη         Περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη έννοια έχει μελετηθεί και ερευνηθεί η έννοια της αυτοεκτίμησης. Εν τούτοις, παραμένει πολύσημη και δύσκολα προσδιορίσιμη (Παπάνης, 2011).

Γενικά, ο όρος αυτοεκτίμηση αναφέρεται στα συναισθήματα και την αντίληψη που έχει ο άνθρωπος για τον εαυτό του, τα οποία, θεωρητικώς βέβαια, είναι σταθερά και δεν μεταβάλλονται εύκολα από τις εξωτερικές καταστάσεις.

Σύμφωνα με τον Higgins, ο καθηγητής Ε. Παπάνης αναφέρει ότι το είδος της αυτοεκτίμησης προσδιορίζεται από την αντιμετώπιση που είχε το άτομο μέσα στο οικογενειακό, το σχολικό, το εργασιακό περιβάλλον, από τις σχέσεις με τους συνομηλίκους του, στην πορεία προς την ενηλικίωση, και τους ρόλους που έλαβε μέσα στο κοινωνικό πλαίσιο. Έτσι, η συμφωνία ανάμεσα στον πραγματικό εαυτό (όσα το άτομο γνωρίζει για το ίδιο), τον δεοντικό εαυτό (όσα απαιτούν οι σημαντικοί άλλοι από αυτό), τον ιδεατό εαυτό (όσα χαρακτηριστικά θα ήθελε το ίδιο να έχει) και η αποκάλυψη των πολλών προσωπείων (π.χ. τι εικόνα επιθυμεί να προβάλει προς τα έξω) συντείνουν στην εγκαθίδρυση υψηλής αυτοεκτίμησης.

Για να καλλιεργηθεί, επομένως, και να αποκτηθεί η θετική αυτοεκτίμηση είναι απαραίτητο:

  • να γίνεται το άτομο αποδεκτό με αγάπη και στοργή από το περιβάλλον του, μέσω της φυσικής επαφής, της κατανόησης, της παροχής πόρων για την επιβίωση και της σταθερότητας των συνθηκών
  • να αναγνωρίζονται οι ιδιαιτερότητές του και να επισημαίνονται τα χαρακτηριστικά που το καθιστούν μοναδικό (εμπειρίες, ικανότητες, προσωπικότητα, όνειρα και οράματα, φιλοδοξίες)
  • να προστατεύεται η ατομικότητα και αυτονομία του, πάντα μέσα στα πλαίσια της κοινωνικότητας και των διατομικών διαφορών
  • να χαράζονται προσεκτικά τα όρια, να διασαφηνίζονται τα καθήκοντα και τα δικαιώματα, να αναγνωρίζονται η πορεία, η σκέψη και η ερμηνεία των συναισθημάτων που συνοδεύουν τα γεγονότα
  • να παρέχονται θετικές ενισχύσεις και να αποφεύγονται η επιθετικές συμπεριφορές
  • να ενθαρρύνεται η αποκλίνουσα σκέψη, οι πολλαπλές επιλογές και η εύρεση εναλλακτικών λύσεων, να δίνεται έμφαση στη δημιουργικότητα και τη φαντασία και όχι στην απολύτως λογική επεξεργασία των ερεθισμάτων
  • να καλλιεργείται η συναισθηματική νοημοσύνη

 

Ειρήνη Νίτη (Δασκάλα στην Ειδική Αγωγή & Εκπ/ση Συστημική Θεραπεύτρια, Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας, Λογοθεραπεύτρια)

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *