ΠΕΡΙ ΨΑΛΜΩΔΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΞ ΑΥΤΗΣ ΩΦΕΛΕΙΑ ΙΩΑΝΝΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ

«Καθώς έλαφος διψασμένη τρέχει με πολύν πόθον προς τας πηγάς των υδάτων, έτσι και η ψυχή μου, Κύριε, ποθεί με αχόρταστον δίψαν να επικοινωνήσει μαζί Σου» Ψαλμ. μα΄(41).

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, βαθύς γνώστης της ανθρώπινης ψυχής, έγραφε λόγους, ομιλίες, με σκοπό την πνευματικήν ωφέλεια των ανθρώπων. Αναφέρει τον συγκεκριμένο ψαλμό του Δαυίδ, ο οποίος όχι μόνον διαβάζεται, αλλά και ψάλλεται με μέλος, για να κάμει τον άνθρωπο να ποθεί τον Θεόν, όπως η έλαφος. Μας εξηγεί λοιπόν ότι, ο Θεός γνωρίζει πως πολλοί άνθρωποι είναι νωθροί σε πνευματικά ζητήματα και με δυσκολία έλκονται προς αυτά. Η Εκκλησία λοιπόν χρησιμοποιεί την μελωδία των ύμνων, η οποία ψυχαγωγεί τους πιστούς και αναπέμπουν με μεγαλυτέραν προθυμίαν ύμνο στον Θεόν, αλλά και οι ίδιοι ωφελούνται πνευματικά. Το ρυθμικό θείον άσμα δίνει πτερά στην ψυχή, την απαλλάσσει από την γήινη φύση, την αποκόπτει από τα σωματικά δεσμά και την εισάγει με αβίαστο τρόπο εις τα μυστήρια της «εν Χριστώ ζωής». Το μέλος παιδαγωγεί, γι΄ αυτό επινοήθηκε, για να ελκύει τον άνθρωπο σε φιλοσοφικές πνευματικές πτήσεις και να περιφρονεί τα γήινα και επίγεια. Να τον κάνει να ποθεί τον Θεόν, τον παντοδύναμο, τον ζώντα, τον δίδοντα ζωή, όπως η διψασμένη έλαφος ποθεί τας πηγάς των υδάτων.(1)

Αν προσγειωθούμε και στην καθημερινότητά μας και να δούμε ότι η μουσική όλους τους ανθρώπους τους ξεκουράζει. Η μητέρα δεν καθησυχάζει το βρέφος της, όταν κλαίει με παιδικά τραγουδάκια; Ο κωπηλάτης, ο οδοιπόρος, ο γεωργός, δεν τραγουδά, για να υποφέρει τον μόχθο της ημέρας; Η μουσική επιδρά ευεργετικά στον άνθρωπο, διότι του δημιουργεί ευχάριστα συναισθήματα.

Άλλη ωφέλεια από τους ύμνους της Εκκλησίας, συνεχίζει να μας αναφέρει ο Ιερός Χρυσόστομος, είναι ότι καθαίρεται και αγιάζεται η ψυχή, διότι το Άγιο Πνεύμα έρχεται σε επαφή με την ψυχή, που ψάλλει. Και συμπληρώνει ο Απόστολος Παύλος «να ψάλλωμεν μετά συνέσεως, ώστε να μην λαλεί και ψάλλει μόνο το στόμα, ενώ η διάνοια μας θα τρέχει αλλού και θα πλανάται. Να ψάλλωμεν, ώστε η γλώσσα να εξυπηρετεί την ψυχή και η ψυχή να ακούει το στόμα.» Όπου πνευματικά μελωδήματα, εκεί η ατμόσφαιρα γεμίζει με την Χάριν του Αγίου Πνεύματος και κανένα κακό δεν πλησιάζει. Αυτός που ψάλλει  είτε είναι γέρων, είτε νέος, είτε κακόφωνος, είτε άνευ μουσικής καταρτίσεως,  έχει όμως καθαράν  ψυχήν, σκέψη ορθή, καρδία ταπεινή, γίνεται κιθάρα ο ίδιος, αφού  νεκρώσει τα σαρκικά πάθη και ανυψώσει το σώμα του δια των αρετών και επιθυμεί τα ίδια αγαθά με την ψυχή του.

Όταν ψάλλομε και κατανοούμε το περιεχόμενο των ψαλμών, τότε επικοινωνούμε με τον Θεό και ωφελούμεθα από τα θεία μελωδήματα.

Γι΄αυτό έκαμε τους ψαλμούς, ο μακάριος εκείνος άνδρας, ο Δαυίδ, για να τους ψάλλουμε,για να τους μελετάμε και να τους εφαρμόζουμε .Όταν ψάλλομε  είναι σαν να κάνομε συνθήκη με τον Θεόν και να υπακούομε στα εκφραζόμενα λόγια.

(1) Ο Ψαλμωδός χρησιμοποιεί το ζώον αυτό ως παράδειγμα, διότι η έλαφος είναι το μόνο τοσούτο διψαλέο ζώο. Η αιτία της δίψας προέρχεται από την τροφή της, που είναι τα φίδια. Όταν τα φάει ελευθερώνεται στο στομάχι της το δηλητήριό τους, ώστε αυτή να καίγεται και να ζητά απεγνωσμένα νερό. Τα φίδια συμβολίζουν την αμαρτία, η οποία κατατρώγεται και τότε ο άνθρωπος αισθάνεται την ιεράν δίψαν και πόθον Θεού.

Μαρία Τσακανίκα

 

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *