ΝΟΣΤΑΛΓΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ ΄50

Τα ραντεβουδάκια

710625864fc404cbf72712dd59ae358f_MΚάθε εποχή, ανάλογα με τα ήθη και τις συνθήκες, δημιουργούσε  δυσκολίες στα ερωτικά ζευγάρια που ήθελαν να βρεθούν, να φιληθούν και «ό,τι άλλο ήθελε προκύψει». Οι δυσκολίες αυτές είχαν να κάνουν με τον περιορισμένο χρόνο, με τον κρυφό τόπο, με τη πρόσβαση σε αυτόν τον τόπο, με τον φόβο μήπως τους δει κανένα μάτι και το μαρτυρήσει εκεί που δεν έπρεπε. Ο μόνος σύμμαχος του ζευγαριού ήταν το σκοτάδι της νύχτας ή της αίθουσας του σινεμά.

Οι παλιές ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου σκιαγραφούν θαυμάσια την κατάσταση που υπήρχε στην δεκαετία του ’50 και μεγάλο μέρος του ’60. Περιορισμός από το σπίτι, κέρβερος ο πατέρας ή ο αδελφός, καταπίεση, βιαιοπραγία που έφτανε τα εγκλήματα τιμής, διαφύλαξη της παρθενίας («ό,τι πολυτιμότερο είχε μια κόρη»), η συνοδεία του αρραβωνιασμένου κοριτσιού από συγγενή στις εξόδους με τον μνηστήρα της. Χαρακτηριστικές οι εκφράσεις «τι θα πει ο κόσμος», «πριν βραδιάσει να έχει γυρίσεις πίσω», «έγινε βούκινο», «της κρέμασαν κουδούνια», «την ατίμασε», «την διέφθειρε». Το τίμημα της αποκάλυψης βαρύ, έφτανε μέχρι το διώξιμο από το σπίτι.

Με αυτές τις συνθήκες πού μπορούσε το ζευγαράκι να βρει καταφύγιο; Ελάχιστοι ήσαν οι τυχεροί που διέθεταν αυτοκίνητο για να χρησιμοποιηθεί είτε ως κατάλυμα είτε ως όχημα για απόδραση σε άλλες περιοχές μακριά από τα αδιάκριτα βλέμματα των γνωστών. Άσε που όταν έβλεπαν στη γειτονιά την κοπέλα να επιστρέφει βράδυ μέσα σε ΙΧ γινόταν την άλλη μέρα βορά των ψιθύρων «χθες βράδυ την έφερε μια κούρσα», που εξυπονοούσε ότι πούλησε τα κάλλη της σε κάποιον πλούσιο.

Έτσι, με σύμμαχο πάντα το σκοτάδι, το ζευγαράκι κατέφευγε σε γιαπιά, σε ερημικές μάντρες εργοστασίων και νεκροταφείων (παροιμιώδης η έκφραση «πίσω απ’ τον Ορφέα», για τους παλιούς…) τα παγκάκια και οι φυλλωσιές στα άλση, τα βράχια στις ακρογιαλιές. Τα χρησιμοποιημένα «εργαλεία», πεταμένα στην άκρη, που έβρισκαν την άλλη μέρα οι οικοδόμοι και οι περαστικοί, μαρτυρούσαν την αγχωμένη περίπτυξη.

Καταφύγιο πρόσφεραν ακόμη και οι εξώστες των κινηματογράφων όπου δινόταν κατ’ ευθείαν το ραντεβού. Εκεί η κοπέλα ερχόταν συχνά με την συνοδεία φίλης ή εξαδέλφης την οποία έπαιρνε μαζί της για άλλοθι.

Οι κίνδυνοι που αντιμετώπιζε το ζευγαράκι, εκτός από το «μη τους δει κανένα μάτι» ήσαν πολλοί: ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες, ηδονοβλεψίες (κοινώς ματάκηδες), τσαντάκηδες, στραβοπατήματα, λέρωμα στα ρούχα. Μέχρι και «δράκοι» είχαν εμφανιστεί που σκότωναν κοπέλες (Δράκος του Σέιχ Σου, Παγκρατίδης, Παπαχρόνης).

Προβληματική ήταν και η επικοινωνία ανάμεσα στο ζευγάρι. Όχι μόνο δεν υπήρχαν κινητά τηλέφωνα αλλά και τα σταθερά ήταν σπάνια.

Μέσα σε αυτό το καθεστώς καταπίεσης η λύση ήταν μία: ο γάμος. Αυτός απελευθέρωνε την γυναίκα από την κηδεμονία της οικογένειας και της χάριζε την ελευθερία της. Ο πατέρας και ο αδελφός μετέφεραν πλέον το καθήκον της διαφύλαξης της τιμιότητάς της κοπέλας στον γαμπρό. Για αυτό και οι νέοι παντρεύονταν νωρίς. Μέχρι τα εικοσιπέντε ήσαν όλοι παντρεμένοι.

 

Άρης Γαβριηλίδης

Απόσπασμα από το βιβλίο του «Νοσταλγώντας την δεκαετία του ’50 – Η ζωή σε μια συνοικία του Πειραιά».

Το βιβλίο με 217 σελίδες με 200 φωτογραφίες της εποχής, διατίθεται 15 ευρώ, στα βιβλιοπωλεία: «Αιγηίς», Βασ. Γεωργίου 11, Πειραιάς, «Γραφίδα» Κερατσίνι, «Ιλιάς» Αμφιάλη, «Χρυσό φτερό» Πέραμα, «Τοξότης» Δραπετσώνα, «Λυχνάρι» Αίγινα, και από τον συγγραφέα τηλ. 69445- 36395, e-mail: aris@arisgavriilidis.gr, χωρίς επιβάρυνση για ταχυδρομικά.

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *